Over Icoonlandschappen
Wat is een Icoonlandschap?
Een Icoonlandschap is een gebied dat ons toont hoe mooi, rijk en inspirerend ons land kan zijn. Een gebied waar de geschiedenis nog zichtbaar is en waar flora en fauna bewaard zijn gebleven ondanks de naoorlogse kaalslag van het Nederlandse landschap. Een gebied dus dat in alle jaren sinds zijn ontstaan intact is gebleven en zijn cultuurlandschappelijke en -historische waarden heeft behouden.
Icoonlandschappen betreffen landschappen die voornamelijk agrarisch gebruik kennen of hebben gekend. Echter wanneer de overgangen naar deze gebieden vanuit bos of heide als een ensemble harmonisch in elkaar overlopen, dan kunnen delen van het bos of de heide ook onderdeel uitmaken van het Icoonlandschap.
Een Icoonlandschap kenmerkt zich verder door een aantal aspecten:
- Het gebied is uitzonderlijk gaaf
- Het gebied is uitzonderlijk rijk aan biodiversiteit
- Het gebied is minstens 200 hectare groot
- Het gebied kent zo min mogelijk dissonanten (zoals lelijke nieuwbouw of kale akkers)
- Het gebied kent een rijke cultuurhistorie (die bijvoorbeeld kan bestaan uit architectuur, streekeigen bouw en streekeigen tradities)
Deze kenmerken verschaffen de Icoonlandschappen hun nationale voorbeeldfunctie voor het Nederlandse (cultuur)landschap. Icoonlandschappen staan daarmee dus ook symbool voor een goede omgang met het landschap en dienen als zodanig aan te sporen om ook in de rest van ons land respectvol met het landschap om te gaan.
Waarom Icoonlandschappen?
Nederland kent geen nationaal beleid (meer) ten aanzien van Nationale Landschappen . De in 2004 door het toenmalig Ministerie van VROM als zodanig aangewezen gebieden maken sinds 2011 geen deel meer uit van het nationale regeringsbeleid. Hoewel veel provincies de Nationale Landschappen hebben overgenomen, is er veelal geen budget om deze te onderhouden. Daarmee is een betreurenswaardig einde gekomen aan de nationaal gedragen status van deze landschappen.
Als antwoord op deze ontwikkeling is de Vereniging Nederlands Cultuurlandschap gestart met de campagne ‘Icoonlandschappen’. Een initiatief bedoeld om gebieden met een onomstreden iconische waarde voor het Nederlands cultuurlandschap te belonen met de waardering die zij verdienen; een erkenning die deze prachtige gebieden voor heel Nederland op de kaart zet. De onderscheiding dient daarmee tevens als aansporing om ook in de rest van ons land respectvol met het landschap om te gaan.
De Vereniging Nederlands Culuurlandschap werkt bij de toekenning van de Icoonlandschappen samen met lokale partijen die ieder op hun eigen manier en in hun eigen discipline bijdragen aan wat het gebied uniek maakt. Daarom is de erkenning Icoonlandschap dus ook echt een prijs van en voor de mensen die het gebied icoonwaardig maken.
Wie benoemt de Icoonlandschappen?
De Icoonlandschappen worden benoemd door de Vereniging Nederlands Cultuurlandschap (VNC).
De VNC zet zich in voor het herstel en behoud van het cultuurlandschap in Nederland en doet dit door onder meer aanleg en onderhoud van landschapselementen zoals heggen, houtwallen en struweelhagen.
De missie van de VNC is dan ook om ‘Nederland weer mooi’ te maken. De opkomst van het prikkeldraad en grootschalige ruilverkavelingen hebben ertoe geleid dat grote delen van het Nederlands landschap hun eigenheid en natuurschoon zijn verloren en zijn verworden tot kale vlaktes waar niets meer in leeft of bloeit. De VNC tracht dit proces te keren door waar mogelijk samenwerkingen aan te gaan om het cultuurlandschap te herstellen tot de glorie die het ooit kende; met respect voor het verleden en voor de mensen die daar nu werken, wonen en recreëren. Dat is niet alleen essentieel voor de biodiversiteit maar ook gunstig voor recreatie en toerisme. We profiteren er dus allemaal van!
Meer informatie over het werk van de VNC leest u op de website.
U kunt het werk van de VNC steunen door lid te worden.
